Milyonlarca öğrenci ve veliyi yakından ilgilendiren zorunlu eğitim süresi tartışmaları, Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in son açıklamalarıyla yeniden gündeme geldi. Liselerde uygulanan 4 yıllık zorunlu eğitimin 2 yıl zorunlu, 2 yıl isteğe bağlı olmak üzere 2+2 veya 3 yıl zorunlu 1 yıl isteğe bağlı olmak üzere 3+1( gibi esnek modellere dönüştürülmesi yönündeki öneriler artık daha fazla konuşulmaya başlandı. Mevcut 4+4+4 sisteminde yapılan revizyon çalışmasının Cumhurbaşkanlığı Kabine Toplantısı’na sunulmak üzere hazır olduğunu söyleyen Bakan Tekin; “Eğer siyasi anlamda da bu konuda karar verilirse, farklı alternatiflerimiz var. Bu yıl içerisinde karar verilirse önümüzdeki yıl eğitim öğretim takvimi ona göre dizayn edilecek demektir ama bunun bir de parlamento boyutu var. Sonuçta hazırlığımızın yasalaşması gerekecek” dedi. Peki bu köklü değişikliğe neden ihtiyaç duyuluyor, masadaki alternatif sistemler hakkında eğitim uzmanları ne düşünüyor?
2+2 SİSTEMİ DAHA OLASI GÖRÜNÜYOR
Yusuf Alpaydın (Marmara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanı): Hem öğretmenlerin hem de ailelerin uzun süreden beri 12 yıllık eğitim süresinin kısaltılması yönünde talepleri vardı. Şu gerçeği düşünmemiz gerekir ki bazı çocuklar okumak istemiyorlar ya da kısmi zamanlı okula gitmesi daha uygun olacak çocuklar var. Bu çocuklar arzu etmediği bir faaliyetin içinde oldukları için derslerden de kopup öğretmenleri çok zorlayabiliyorlar. Okulla gönül bağı kopmuş çocuklar var ve bunlar diğerlerini de olumsuz etkiliyorlar. Ara eleman, teknik eleman eksiği de giderek yüksek sesle dile getirilen bir problem. Okul terkleri ve açık liselere geçişler de bize bu konuda bir düzenleme gerektiğini gösteriyor. Gündemdeki 2+2, 3+1 gibi formüllere baktığımızda ilk 2 ya da 3 yıl zorunlu, artı yıllar isteğe bağlı olacak şekilde bir planlama olduğunu düşünüyorum. Ben 2+2 şeklinde bir sistemin gelmesini daha olası görüyorum. Örneğin öğrenci üniversitede lisans programlarını hedeflemiyorsa 16 yaşında ‘ön lise’ diplomasını alıp hayata atılabilecek. Şüphesiz artı yıllara devam edenlerin diplomasıyla yalnızca zorunlu lise yıllarını tamamlayanın diplomaları da farklı olacaktır.
DÜNYADA OKULLARIN DUVARLARI KALKIYOR
Prof. Dr. Yavuz Erişen (Yıldız Teknik Üniversitesi Eğitim Fakültesi): Küreselleşen dünyada uluslararası göstergeler zorunlu eğitim süresinin uzun olduğuna işaret ediyor. Diğer yandan insanları 12 yıl boyunca bir yere entegre ettiğimizde birçok mesleki, teknik, sosyal becerilerden yoksun kalıyorlar. Sanayicilerin çırak, kalfa bulamama problemi biliniyor. İlkokulda, ortaokulda belli bir aşama kaydedelim ama bilgiye çok kolay ulaşabildiğimiz, öğrenmenin her koşulda sağlanabildiği bir dünyada artık diplomaların değil yetkinliklerin önemli olduğunu uluslararası araştırmalar bize söylüyor. 12 yıllık zorunlu eğitimden ziyade insanları belli bir eğitimden sonra başka alanlara da yönlendirebilecek yetkinlikler kazandırabilecek bir sistem oluşturmak gerekir. Diplomaya dayalı eğitim anlayışının bugünün dünyasının ihtiyaçlarını karşılamadığı WİSE raporu başta olmak üzere pek çok eğitim raporunda yer alıyor. Gençlere bir meslek sahibi olacakları, kendilerine ve topluma faydalı olabilecekleri alternatif yollar oluşturmak zorundayız. Bir toplumun ve iş gücünün nitelikli olabilmesi için okul şart mıdır tartışması 1970’lerden beri dünyada var. 12 yıllık zorunlu eğitim var ama açık liselere geçen de pek çok genç var. Günümüzde artık insanların kendi ihtiyaçlarına uygun şekilde hayatlarına yön verip planlama yapabilecekleri farklı öğrenme ortamları var. Teknoloji geliştikçe ve bilgiye erişim kolaylaştıkça artık okulların duvarları kalkıyor. Esnek öğrenme yaklaşımlarını hayata geçirmek zorundayız. Ben yeni atılacak adımların anlamlı olacağını değerlendiriyorum.